Zidane xoay vòng đội hình giữa chấn thương Mbappe: Pháp đối mặt với bài test Bỉ tại Nations League

Mùa bóng mở ra từ một nhịp tim trong phòng họp báo, trước cả tiếng còi khai cuộc. Tại Paris, Zinedine Zidane bước vào phòng họp báo với nụ cười hiếm hoi, như thể ông đã biết trước việc Kylian Mbappe sẽ không thể cùng ông bước ra đường hầm ở Stade de France. Trận ra mắt của vị chiến lược gia 54 tuổi là chiến thắng tối thiểu 1-0 trước Thổ Nhĩ Kỳ, với bàn thắng của chính Mbappe. Nhưng ngay sau đó, đội trưởng của tuyển Pháp trở lại Real Madrid để kiểm tra chấn thương, bỏ ngỏ khả năng góp mặt trong loạt trận UEFA Nations League, bắt đầu bằng cuộc tiếp đón Bỉ. Tôi đứng ở hành lang sân tập khi các trợ lý của Zidane cập nhật danh sách tập luyện. Không khí lặng hơn một buổi sáng bình thường, vì thiếu một cái tên mà cả nước Pháp quen gọi trong đội hình xuất phát. Khán giả nhớ bàn thắng; tôi nhớ ánh mắt của người dự bị khi tiếng còi kết thúc. Trong khoảnh khắc ấy, tôi biết bài kiểm tra thật sự của Zidane nằm ở cách ông xoay vòng và tin tưởng những con người phía sau Mbappe. Bối cảnh được nén lại trong vài dòng: Đội tuyển Pháp đang trải qua cửa sổ 4 trận đấu liên tiếp, một lịch trình chật cứng đến mức các buổi tập thực sự trở thành xa xỉ. Zidane chọn cách quay về video, quay về phòng phân tích, và lắng nghe cầu thủ. Ông nói ông cần hiểu họ trước khi áp đặt bất cứ hệ thống nào. Người hâm mộ muốn thấy dấu ấn Zidane ngay lập tức, nhưng chính ông hạ kỳ vọng bằng một câu nhắc về đối thủ: Bỉ là đội bóng rất khó chịu. Bên kia chiến tuyến, Mark van Bommel mới tiếp quản Bỉ và có khởi đầu ấn tượng với chiến thắng 2-0 trước Italy. Thành tích đó, nếu nhìn vào mặt số, là một tín hiệu đáng chú ý. Nhưng nếu đặt cạnh thực tế rằng Van Bommel vẫn đang định hình lại phòng thay đồ, Bỉ cũng có những mảng mờ chưa được kiểm chứng. Đấy là thứ khiến trận đấu này trở thành tấm gương phản chiếu rõ nhất cho giai đoạn chuyển giao của cả hai đội. Điểm cốt lõi nằm ở cách Pháp xoay vòng. Mbappe có vai trò lớn hơn một tay săn bàn; anh là đội trưởng, là người kéo giãn hàng thủ bằng những pha chạy chỗ thẳng vào khoảng không sau lưng hậu vệ. Mất anh, Zidane không thể sao chép cùng một công thức từ trận gặp Thổ Nhĩ Kỳ. Pháp có thể chuyển sang một mũi nhọn di chuyển rộng, một số 9 ảo, hoặc bố trí các cầu thủ chạy cánh liên tục đổi vị trí. Từ kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, đội tuyển quốc gia thường an toàn nhất khi họ không cố thay thế một cá nhân bằng một cá nhân khác, mà thay thế bằng một cấu trúc. Zidane từng nói Gegenpressing không phải cơn gió lạ; nó là cơn gió được ủ từ những mùa chạy thầm lặng. Câu nói ấy áp dụng ngay cho tuyển Pháp. Trong một cửa sổ 4 trận, thời gian tập luyện không cho phép xây dựng một cỗ máy pressing hoàn chỉnh. Hợp lý hơn là chọn những cầu thủ từng chơi cùng nhau, hiểu nhịp điệu quốc tế, và dựa vào video để bù đắp phần thiếu hụt. Điều đó có nghĩa những người như Aurélien Tchouaméni, Eduardo Camavinga hay Antoine Griezmann sẽ càng quan trọng, vì họ giữ cho tập thể không rời rạc khi thiếu thủ lĩnh. Bỉ, ngược lại, có thể chọn sự thực dụng. Van Bommel hiểu rằng một trận thắng Italy 2-0 không biến ông thành nhà chiến thuật vĩ đại. Ông sẽ cần tổ chức phòng ngự chặt, chờ Pháp bế tắc, rồi tung ra những đường chuyền phản công nhanh cho Romelu Lukaku, Jeremy Doku hay một cầu thủ chạy cánh đang có phong độ cao. Điều đáng chú ý là bóng đá đỉnh cao hiện tại thường bị thu gọn vào các chỉ số như quãng đường di chuyển, số lần bứt tốc và số pha pressing. Nhưng nếu tôi học được điều gì trong nhiều thập kỷ tác nghiệp, thì đó là chạy vô hiệu cũng tạo ra số đẹp; cường độ chỉ có giá trị khi nó được đặt đúng chỗ. Về dữ liệu, trận thắng 1-0 của Pháp và 2-0 của Bỉ trước Italy đều đến từ một mẫu rất nhỏ. Tôi không có xG, xA, PPDA hay số pha dứt điểm để xác nhận liệu hai kết quả ấy phản ánh sự áp đảo thực sự hay chỉ là may mắn trong một ngày thi đấu. Các đội tuyển quốc gia thường khác biệt hoàn toàn sau một kỳ tập trung, và sau khi HLV mới thay đổi cách vận hành. Vì thế, tôi sẽ không vội xem chiến thắng của Bỉ trước Italy là thước đo trình độ; nó chỉ là một cú hích tinh thần, còn giá trị thật sẽ được trả lời ngay tại Paris. Zidane đã hứa xoay vòng, nhưng ông cũng không giấu tham vọng chiến thắng. Một đội bóng vừa chuyển giao HLV cần kết quả để tạo niềm tin nhanh hơn là một lối chơi hoàn mỹ. Trong bóng đá quốc tế, điều đó rất dễ hiểu. Mbappe về Real Madrid là một cú giáng mạnh vào quyền lực tinh thần của Pháp, nhưng nó có thể mở ra cơ hội cho những người ít được chú ý. Các cầu thủ trẻ, nếu được trao trọng trách và chơi tốt, sẽ giải cứu Zidane ở trận gặp Bỉ và còn gia tăng giá trị trong mắt các CLB lớn. Bên ngoài, người ta thường nghĩ Pháp có chiều sâu, có sân nhà, có một HLV huyền thoại, nên trận gặp Bỉ phải là trận đấu mà họ kiểm soát. Góc nhìn đó bỏ qua hai chữ “xoay vòng”. Một đội hình bị thay đổi quá nhiều giữa cửa sổ 4 trận thường mất sự liền mạch. Bỉ dưới thời Van Bommel tuy mới, nhưng vừa có một trận thắng lớn để nuôi dưỡng tinh thần. Nếu họ lùi sâu, chấp nhận nhường bóng cho Pháp và chơi phản công, khó khăn của đội chủ nhà sẽ lớn hơn nhiều so với dự đoán của công chúng. Zidane gọi Bỉ là đội rất khó chơi; câu nói ấy nghe như lịch sự, nhưng thực chất là một cảnh báo. Vấn đề chấn thương của Mbappe cũng có tầng thứ hai. Real Madrid sẽ có tiếng nói riêng trong việc quyết định khi nào anh trở lại. Khi đội tuyển quốc gia và CLB chủ quản cùng phải bảo vệ tài sản của mình, câu chuyện “vì màu cờ sắc áo” nhanh chóng trở nên mong manh. Nếu Mbappe phải nghỉ dài, FIFA Club Protection Programme có thể được kích hoạt, nhưng trên sân, Pháp sẽ mất đi một cầu thủ có thể tự tạo ra bàn thắng từ khoảng trống nhỏ nhất. Trận đấu với Bỉ sẽ cho biết Zidane đang xây dựng điều gì: một tập thể biết tự vận hành, hay một tập thể vẫn phụ thuộc vào khoảnh khắc. Tôi sẽ theo dõi đội hình xuất phát trước giờ bóng lăn, theo dõi cách Pháp thoát pressing của Bỉ, và đặc biệt theo dõi ánh mắt của những cầu thủ dự bị khi họ bước ra sân. Mùa bóng mở ra từ một nhịp tim trong phòng họp báo, trước cả tiếng còi khai cuộc; và câu trả lời cuối cùng, như mọi khi, chỉ xuất hiện trên sân cỏ.