Fukuoka mở màn cuộc đua vé Olympic 2028: Nhật Bản và bài toán thống trị châu Á

Fukuoka, Nhật Bản – nơi cuộc đua giành tấm vé dự Olympic Los Angeles 2028 của bóng chuyền nam châu Á chính thức khởi tranh. Khi lá thăm đưa Nhật Bản vào bảng A cùng Bahrain, Oman và Australia, tôi chợt nhớ lại cảm giác đứng trên khán đài Lạch Tray năm nào – cái cảm giác hồi hộp trước một giải đấu có thể thay đổi cả một chu kỳ thể thao. Cổ động viên 60 tuổi vẫn chạy được 100 mét sau bàn thắng, chỉ là tôi. Giải vô địch bóng chuyền nam châu Á 2026 không chỉ là một danh hiệu. Nó là cửa ngõ trực tiếp đến World Cup và xa hơn là tấm vé dự Thế vận hội. Với người hâm mộ bóng chuyền châu Á, đây là thời khắc định hình cả một chu kỳ Olympic. Tất cả các trận đấu sẽ được phát trực tiếp trên nền tảng VBTV, mở ra cánh cửa tiếp cận toàn cầu cho một giải đấu vốn thường bị lu mờ trước các giải đấu châu Âu. Nhật Bản bước vào giải với tư cách đương kim vô địch, đứng thứ 6 thế giới theo bảng xếp hạng FIVB – vị trí cao nhất trong số các đội tuyển thuộc Liên đoàn bóng chuyền châu Á (AVC). Họ là đội duy nhất của châu Á từng đăng quang Olympic (Munich 2026), và là đội giàu thành tích nhất lịch sử giải vô địch châu Á với 10 lần vô địch, 4 lần á quân và 4 lần hạng ba. Ba kỳ giải gần nhất, họ đều có mặt trên bục huy chương. Đầu mùa giải này, họ cán đích ở vị trí thứ 4 tại Volleyball Nations League (VNL) 2026 – một kết quả vững chắc cho thấy phong độ ổn định trước thềm giải đấu quan trọng. Sự vượt trội của Nhật Bản không đến từ may mắn. Nó là sản phẩm của một hệ thống đào tạo trẻ bài bản, một giải vô địch quốc gia chất lượng cao và một nền văn hóa thể thao coi bóng chuyền là môn thể thao quốc gia. Từ các học viện trẻ đến đội tuyển quốc gia, Nhật Bản đã xây dựng một chuỗi cung ứng tài năng không ngừng nghỉ. Điều này giải thích vì sao họ duy trì được vị thế số một châu Á trong nhiều thập kỷ, bất chấp sự vươn lên của các đối thủ như Iran, Hàn Quốc hay Trung Quốc. Nhưng chính sự vượt trội ấy lại đặt ra một câu hỏi khó chịu: liệu sự thống trị của Nhật Bản có làm giảm đi tính cạnh tranh của giải đấu? Khi một đội bóng được đánh giá cao hơn hẳn phần còn lại, áp lực vô hình đè lên các đội còn lại là rất lớn. Bahrain và Oman – hai đội bóng đang phát triển – sẽ phải đối mặt với một thử thách không cân sức. Australia, nhà vô địch năm 2026, có thể là ẩn số thú vị nhất ở bảng A. Dù không còn ở đỉnh cao phong độ như hai thập kỷ trước, người Úc vẫn sở hữu chiều cao và thể lực đáng nể – những yếu tố có thể tạo ra bất ngờ trong một trận đấu cụ thể. Tôi đã chứng kiến quá nhiều giải đấu mà đội bóng được đánh giá cao nhất bị loại bởi một đối thủ bị đánh giá thấp hơn. Bóng chuyền là môn thể thao của những pha bóng dài, nơi một sai lầm nhỏ có thể thay đổi cục diện cả trận đấu. Sự tự mãn là kẻ thù nguy hiểm nhất của nhà đương kim vô địch. Và khi bạn bước vào giải với tư cách đội chủ nhà, áp lực từ khán giả nhà càng lớn hơn gấp bội. Về mặt chiến thuật, giải đấu này sẽ là bài kiểm tra quan trọng cho lối chơi của Nhật Bản. Trong bối cảnh bóng chuyền thế giới đang chứng kiến sự lên ngôi của lối đánh sức mạnh với những pha tấn công biên cao, Nhật Bản vẫn trung thành với trường phái châu Á – nhanh, biến hóa và dựa nhiều vào khả năng phòng thủ. Câu hỏi đặt ra là liệu lối chơi này có đủ sức cạnh tranh ở đấu trường Olympic hay không. VNL 2026 với vị trí thứ 4 cho thấy họ đang đi đúng hướng, nhưng đấu trường châu Á và đấu trường thế giới là hai thử thách hoàn toàn khác nhau. Điều khiến tôi tâm đắc nhất ở giải đấu năm nay chính là ý nghĩa kép của nó. Vừa là giải vô địch châu Á, vừa là vòng loại World Cup, giải đấu tạo ra một áp lực kép cho tất cả các đội tham dự. Không chỉ chiến đấu vì danh hiệu, họ còn chiến đấu vì tương lai – vì một suất dự giải đấu thế giới danh giá, và xa hơn là giấc mơ Olympic. Với nhiều đội bóng châu Á, đây có thể là cơ hội duy nhất trong một chu kỳ Olympic để khẳng định vị thế của mình trên bản đồ bóng chuyền thế giới. Tôi đến Moscow để ghi âm họp báo, ra về với danh sách bạn bè mới. Đó là cách tôi nhìn nhận mọi giải đấu – không chỉ là những trận đấu, mà là một mạng lưới kết nối con người. Giải vô địch châu Á lần này cũng vậy. Với sự phát sóng trực tiếp trên VBTV, giải đấu không chỉ dành cho khán giả Nhật Bản mà còn cho hàng triệu người hâm mộ bóng chuyền trên khắp châu Á và thế giới. Đây là cơ hội để bóng chuyền nam châu Á chứng minh giá trị của mình trên trường quốc tế. Nhìn lại lịch sử, bóng chuyền nam châu Á luôn bị đánh giá thấp hơn so với bóng chuyền châu Âu hay Nam Mỹ. Nhưng những gì Nhật Bản thể hiện tại Munich 2026 – trở thành đội châu Á duy nhất giành huy chương vàng Olympic – là minh chứng rõ ràng rằng người châu Á hoàn toàn có thể cạnh tranh ở đẳng cấp cao nhất. Và giờ đây, với sự đầu tư mạnh mẽ vào các giải trẻ, học viện và giải đấu chuyên nghiệp, nhiều quốc gia châu Á khác đang dần thu hẹp khoảng cách. Hành trình đến LA 2028 bắt đầu từ Fukuoka. Với Nhật Bản, đây là cơ hội để khẳng định vị thế số một châu Á. Với Bahrain, Oman và Australia, đây là cơ hội để tạo nên bất ngờ. Và với tất cả chúng ta – những người yêu bóng chuyền – đây là lúc để chứng kiến lịch sử được viết tiếp. Ở tuổi 60 tôi vẫn nghĩ mình là cô gái nhảy cẫng trên khán đài Lạch Tray. Và tôi sẽ vẫn nhảy cẫng khi chứng kiến những khoảnh khắc lịch sử của bóng chuyền châu Á tại Fukuoka.